Hình ảnh từ giảng đường G3 nhìn ra Biển Đông.
Nhưng điều khiến tôi nhớ mãi lại là tinh thần học tập của các anh chị sinh viên nơi đây. Thư viện trường luôn đông kín người, từ sáng sớm đến chiều muộn, các dãy bàn học và hành lang giảng đường cũng trở thành không gian quen thuộc cho việc đọc sách, thảo luận, ôn bài và chuẩn bị thực hành. Trong phòng thí nghiệm, hình ảnh các anh chị khóa trên chăm sóc bể nuôi, quan sát mẫu vật và kiên trì theo dõi thí nghiệm nhiều giờ khiến tôi vô cùng khâm phục. Chính khoảnh khắc bình dị ấy đã gieo vào tôi niềm tin về một môi trường học tập giàu truyền thống, nơi tri thức được bồi đắp bằng đam mê, tinh thần tự học và khát vọng cống hiến.
Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Trường Đại học Nha Trang xây dựng và phát triển tại Khánh Hòa, nhìn lại chặng đường đã qua, trong tôi là niềm tự hào và lòng biết ơn sâu sắc đối với mái trường đã chắp cánh cho biết bao thế hệ sinh viên. Từ những ký ức của ngày đầu tiên bước chân lên ngọn đồi Lasan, tôi muốn chia sẻ đôi điều về hành trình phát triển ngành Nuôi trồng thủy sản - một hành trình được viết nên bằng truyền thống, tri thức và khát vọng vươn lên không ngừng.
Là một cựu sinh viên, tôi càng hiểu rằng phía sau những giảng đường, phòng thí nghiệm và những giờ thực hành năm ấy là sự nỗ lực của nhiều thế hệ thầy và trò. Từ những ngày đầu khi Trường Đại học Thủy sản chuyển từ thành phố Hải Phòng vào Khánh Hòa năm 1976 với muôn vàn khó khăn, nhà trường đã từng bước xây dựng nền móng đào tạo nguồn nhân lực thủy sản cho đất nước. Chính nền móng ấy đã tạo nên một trong những ngành đào tạo và nghiên cứu nòng cốt của Trường Đại học Nha Trang hôm nay.
Những thay đổi từ giảng đường đến cơ sở thực nghiệm
Một trong những thay đổi rõ nét nhất mà tôi được chứng kiến chính là sự thay đổi của cơ sở vật chất phục vụ đào tạo và nghiên cứu. Sự thay đổi ấy không chỉ thể hiện qua những công trình mới, trang thiết bị hiện đại, mà còn hiện diện trong chính những không gian từng gắn bó với tuổi sinh viên của chúng tôi.
Thầy giáo Nguyễn Duy Hoan (thứ tám, hàng bên phải, đeo kính) cùng các sinh viên ngành Nuôi trồng thủy sản.
Tôi vẫn nhớ những ngày đầu nhập học khóa 43, khi chúng tôi học tuần sinh hoạt công dân trong một phòng học với bàn ghế kê san sát, không gian chật hẹp do nhà trường còn thiếu phòng học. Phòng học giản dị ấy nay đã trở thành Hội trường 2 khang trang, hiện đại - một hình ảnh rất gần gũi nhưng là minh chứng cho sự thay đổi từng ngày của nhà trường. Những ngày là sinh viên đi thực tập chuyên ngành Nuôi nước mặn tại Trại Cửa Bé cũng để lại trong tôi nhiều ký ức khó quên. Có những hôm, nhóm tôi trực giữa đêm mưa nhiệt độ bể nuôi tôm xuống thấp, cả chúng tôi hì hục đốt than hoa trong chiếc xô sắt rồi cho vào bể nuôi để nhiệt độ đạt ngưỡng yêu cầu. Sáng hôm sau, chúng tôi lại có mặt bên bể nuôi từ rất sớm như chưa hề trải qua một đêm thức trắng. Chính những ngày tháng ấy đã rèn luyện cho chúng tôi tinh thần vượt khó, sự đoàn kết, giúp chúng tôi trưởng thành và thêm gắn bó với ngành học.
Ngày nay, sinh viên được học tập và thực hành tại các cơ sở thực nghiệm quy mô như Trại thực nghiệm Cam Ranh và Trại thực nghiệm Ninh Phụng, với khu ký túc xá, phòng học, phòng thí nghiệm, khu căn tin cùng hệ thống ao nuôi, bể thí nghiệm hiện đại. Đây thực sự là những “giảng đường ngoài trời”, giúp sinh viên rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn nghề nghiệp.
Bên cạnh đó, hệ thống giảng đường, phòng chuyên đề và các phòng thí nghiệm chuyên sâu về môi trường, bệnh học thủy sản, sinh lý - sinh thái, dinh dưỡng và thức ăn thủy sản đã tạo nên môi trường học tập toàn diện. Sinh viên còn có cơ hội thực tập, trải nghiệm tại các doanh nghiệp, trung tâm nghiên cứu và cơ sở sản xuất lớn như Công ty Thủy sản Minh Phú, Công ty Cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam, qua đó sinh viên tiếp cận với công nghệ hiện đại và gắn kết kiến thức lý thuyết với thực tiễn ngành nghề.
Thành viên Tổ 3, lớp 43NTTS2.
Từ những chuyến thực tập còn nhiều gian khó năm xưa đến những cơ sở thực nghiệm hiện đại hôm nay là hành trình đổi mới đầy tự hào. Những đổi thay ấy không chỉ nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu, mà còn tạo nền tảng để ngành Nuôi trồng thủy sản tiếp bước, đóng góp vào sự phát triển bền vững của thủy sản Việt Nam.
Đào tạo - nền tảng làm nên thương hiệu
Có lẽ điều khiến tôi tự hào nhất khi nhắc về ngành Nuôi trồng thủy sản không phải là những tòa nhà mới hay các phòng thí nghiệm hiện đại, mà là chất lượng đào tạo đã được vun đắp qua nhiều thế hệ. Hơn hai mươi năm sau ngày tốt nghiệp, nhìn lại những anh chị khóa trên và những bạn bè cùng khóa, người làm quản lý ở doanh nghiệp, người trở thành nhà nghiên cứu, người gắn bó với các vùng nuôi từ Bắc vào Nam, tôi mới cảm nhận rõ giá trị của những năm tháng học tập dưới mái trường này. Mỗi người đi một con đường khác nhau, nhưng đều mang theo nền tảng tri thức, tinh thần yêu nghề và những giá trị thầy cô đã âm thầm vun đắp trong những năm tháng trên giảng đường. Có lẽ đó mới là "thương hiệu" bền vững nhất của ngành Nuôi trồng thủy sản.
Đến bây giờ, tôi vẫn nhớ hình ảnh nhiều thầy cô bước vào lớp với những câu chuyện từ trại giống, ao nuôi hay các chuyến công tác thực tế nhiều hơn là những bài giảng khô khan. Khi còn là sinh viên, chúng tôi chỉ nghĩ rằng đó là những ví dụ giúp bài học dễ hiểu hơn. Sau này đi làm, tôi mới nhận ra phía sau mỗi bài giảng ấy là cả quá trình nghiên cứu, thực nghiệm và tích lũy kinh nghiệm của những người thầy đã được đào tạo ở nhiều quốc gia có nền khoa học thủy sản phát triển như Nhật Bản, Na Uy hay Úc. Điều quý giá hơn cả là sự tận tâm. Không ít lần, sau giờ học, thầy cô vẫn ở lại phòng thí nghiệm, cạnh bể nuôi để hướng dẫn sinh viên làm đề tài, chỉnh từng thao tác kỹ thuật, hướng dẫn cách sử dụng thuốc phù hợp cho từng đối tượng nuôi hay đơn giản là động viên chúng tôi trước những thất bại đầu tiên trong thí nghiệm. Những bài học ấy theo chúng tôi lâu hơn cả kiến thức trong giáo trình.
Ngày còn học đại học, chúng tôi thường mong đến những đợt thực tập hơn cả. Chính những buổi đứng giữa ao nuôi, tự tay làm thí nghiệm, đo các chỉ tiêu môi trường, theo dõi sự phát triển của vật nuôi trong bể đã giúp kiến thức trong giáo trình trở nên sống động hơn. Dưới sự hướng dẫn của thầy cô, các anh chị phụ trách kỹ thuật, chúng tôi hiểu rằng nghề nuôi trồng thủy sản không chỉ cần kiến thức mà còn cần sự cẩn trọng và kiên trì. Có những buổi thực tập dưới cái nắng chang chang ở Trại thực nghiệm Cửa Bé, nhóm tôi lội xuống ao từ sáng sớm để lấy mẫu nước, đến trưa về ai cũng lấm lem bùn đất nhưng vẫn háo hức vì lần đầu được tự tay áp dụng những kiến thức đã học.
Ngày nay, chương trình đào tạo không ngừng được cập nhật theo hướng gắn với nhu cầu doanh nghiệp và sự phát triển của ngành thủy sản. Sinh viên được tiếp cận công nghệ mới, học tập trong điều kiện hiện đại hơn và có nhiều cơ hội trải nghiệm thực tế ngay từ khi còn trên ghế giảng đường. Chứng kiến những thay đổi ấy, tôi càng tin rằng khoảng cách giữa nhà trường và thực tiễn ngày càng được rút ngắn. Điều đó không chỉ giúp sinh viên có nhiều cơ hội phát triển hơn, mà còn tiếp tục giữ gìn và bồi đắp thương hiệu ngành Nuôi trồng thủy sản, Trường Đại học Nha Trang qua từng thế hệ.
Khoa học công nghệ - động lực của sự phát triển
Khi còn là sinh viên, chúng tôi vẫn thường nghe thầy cô nhắc đến những đề tài, dự án nghiên cứu đang được triển khai trong phòng thí nghiệm hay tại các trại thực nghiệm. Khi ấy, tôi nghĩ đó là công việc của những nhà khoa học, khá xa vời với mình. Chỉ đến khi đi làm, chứng kiến nhiều quy trình kỹ thuật được doanh nghiệp áp dụng trong sản xuất, tôi mới hiểu rằng phía sau những thành quả ấy là biết bao tháng ngày miệt mài nghiên cứu của các thế hệ giảng viên, nhà khoa học Trường Đại học Nha Trang.
Ngay từ những ngày đầu thành lập, ngành nuôi trồng thủy sản đã định hướng nghiên cứu gắn với thực tiễn sản xuất. Từ công nghệ sản xuất giống, nuôi tôm, nuôi cá biển, nhuyễn thể đến bệnh học, dinh dưỡng và quản lý môi trường, nhiều kết quả nghiên cứu đã được chuyển giao cho doanh nghiệp và các địa phương trên cả nước. Những thành tựu ấy đã góp phần chủ động nguồn giống, nâng cao hiệu quả sản xuất và thúc đẩy sự phát triển của ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam. Điều khiến tôi tự hào nhất là tri thức của nhà trường không chỉ dừng lại trong phòng thí nghiệm mà đã thực sự đi vào cuộc sống.
Bên cạnh những nghiên cứu phục vụ thực tiễn, hoạt động khoa học của ngành ngày càng phát triển với nhiều đề tài, dự án, công bố trên các tạp chí uy tín trong nước và quốc tế, cùng hệ thống giáo trình, sách chuyên khảo phục vụ đào tạo. Những thành tựu đó càng làm tôi tự hào về ngôi trường mình từng học - nơi luôn lấy khoa học và đổi mới sáng tạo làm nền tảng để phát triển, đồng thời bền bỉ tạo ra những giá trị thiết thực cho ngành thủy sản Việt Nam.
Trường Đại học Nha Trang ký kết hợp tác với Hiệp hội Nuôi trồng Thủy sản thế giới.
Hội nhập quốc tế - dấu ấn của một hành trình vươn xa
Có lẽ nếu trở về những năm đầu chúng tôi nhập học, không nhiều người dám nghĩ rằng một ngày nào đó Trường Đại học Nha Trang sẽ trở thành nơi quy tụ các nhà khoa học thủy sản hàng đầu khu vực và thế giới. Nhìn những dấu mốc đạt được hôm nay, tôi càng cảm nhận rõ hành trình vươn ra biển lớn của ngôi trường trên đồi Lasan năm nào.
Một dấu mốc đáng tự hào trong chặng đường phát triển gần đây là Hội thảo khoa học năm 2024 tổng kết các thành tựu nghiên cứu và ứng dụng khoa học - công nghệ trong nuôi trồng thủy sản giai đoạn 2010 - 2024. Đây không chỉ là dịp nhìn lại những thành quả nghiên cứu nổi bật của ngành, mà còn cho thấy hành trình bền bỉ của nhiều thế hệ giảng viên, nhà khoa học trong việc gắn kết nghiên cứu với đào tạo và thực tiễn sản xuất. Những kết quả được chia sẻ tại hội thảo giúp tôi cảm nhận rõ hơn vai trò của Trường Đại học Nha Trang trong việc tạo ra tri thức mới, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và đồng hành cùng sự phát triển bền vững của ngành thủy sản Việt Nam.
Nếu những thành tựu nghiên cứu trong nước là minh chứng cho năng lực của các thế hệ nhà khoa học, thì việc Trường Đại học Nha Trang được Hiệp hội Nuôi trồng Thủy sản Thế giới (WAS) lựa chọn là đơn vị đăng cai tổ chức Hội nghị Nuôi trồng Thủy sản Châu Á - Thái Bình Dương 2027 (APA 2027) chính là minh chứng rõ nét cho vị thế ngày càng vững chắc của nhà trường trên trường quốc tế. Sự kiện này không chỉ ghi nhận năng lực đào tạo, nghiên cứu và hợp tác quốc tế của Nhà trường, mà còn mở ra cơ hội để các nhà khoa học Việt Nam giao lưu, chia sẻ tri thức và đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của lĩnh vực thủy sản trong khu vực và trên thế giới.
Với tôi, một cựu sinh viên khóa 43, những thành tựu hôm nay của Nhà trường mang một ý nghĩa đặc biệt. Hơn 20 năm trước, chúng tôi tự hào học tập dưới mái trường mang tên Đại học Thủy sản - một thương hiệu đã in sâu trong ký ức và niềm tin của nhiều thế hệ những người làm nghề thủy sản Việt Nam. Hôm nay, khi chứng kiến ngôi trường ấy tiếp tục phát triển với tên gọi Trường Đại học Nha Trang, không ngừng đổi mới, hội nhập và vươn tầm quốc tế, tôi càng thêm tự hào và biết ơn về nơi đã chắp cánh cho bao thế hệ kỹ sư, nhà khoa học, những con người đang ngày ngày đóng góp vào sự phát triển của ngành thủy sản Việt Nam. 50 năm đến với thành phố biển Nha Trang là một dấu mốc đáng tự hào, nhưng chắc chắn chưa phải là điểm dừng của hành trình ấy. Và tôi tin rằng, trên ngọn đồi Lasan lộng gió, nơi đã nuôi dưỡng biết bao ước mơ của các thế hệ sinh viên, ngọn lửa tri thức sẽ tiếp tục được thắp sáng, để Trường Đại học Nha Trang vững bước vươn xa, tiếp tục chắp cánh cho những ước mơ vươn ra biển lớn.
Tác giả: ThS. Trần Thị Nhâm – cựu sinh viên K43, ngành Nuôi trồng thủy sản.